Climat / Internacional / Occitan

Que succedirà se la Corèa dau Nòrd fa espetar una bomba H en lo Pacific

1506526385413-coreedunord1Dijòus 21 de setembre lo ministre dis Afars Estrangièras de la Corèa dau Nòrd, Ri Yong-o, del’agéncia de notícias Yonhap de Corèa dau Sud que Kim Jong-Un considerava demandar la pròva d’una bomba de hidrogen dins l’Ocean Pacific en responsa aus declaracions de Donald Trump, que li menaçava Dimars 19 de setembre en destruissent  » totalament Corèa del Nòrd », en un discors davant l’ONU.

Que passariá se la Corèa dau Nòrd provès una pompa de l’ocean Pacific? Hawai, Califòrnia e Japon, lor caldriá esperar de tsunamis o de tempèstas radioactives? Serà la vida marina diezmada o acabarà contaminada?

Oliver Bühler es professor de matematicas aplicadas a l’Universitat de Naua Yòrk. Per aquel especialista en la dinamica de fluids, es segur: se se produsís a l’ocean, una explosion de bomba H generarà d’ondas.

« Sota l’ aiga o sus lo sòu, una explosion semblabla poiriá sens dobte crear un pialèr d’ondas, ondadas grandas », diguèt.

Aquelas ondas se son ja observadas en anterioras detonacions nuclearas submarines. Maugrat que li dispositius provats èran fòrça mens potentes que la pompa de Corèa dau Nòrd, aqueli pròvas èran increïblement perilhosas.

Pendent l’Operacion Crossroads en 1946, li soldats americans foguèron banhats ambé aiga radioactiva après una explosion nucleara de 23 kilotonas. S’aimèt que cada testimòni aviá perdut tres meses d’esperança de vida. Tot aquò a causa d’una distància d’observacion mala calculada.

A travèrs de l’analisi matematica, çò que se passa en l’aiga après una explosion nucleara es mai clara. Un di documents mai complets sus lo tèma es un informe militar de 400 paginas escrichas per Bernard Le Mehaute e Shen Wang de l’Escòla Rosenstiel de Sciéncias Marinas e Atmosfèrica.

Après la detonacion, podèm esperar una onda de laspanada ambé una poténcia maximala de 140 kilotones. Li servicis d’intelligéncia nòrd-americana creson que la bomba de hidrogen provada per li nòrd-corean lo 3 de setembre se aproxima a aquel poder. Little Boy and Alap Man, li bombas que se daissèron quèir sus Hiroshima e Nagasaki en 1945, reculhiguèron respectivament 15 e 21 kilotones d’energia.

Bühler soslinha qu’un còp familiaritzats ambé lis estudis que demòstran que i aviá pas risc de violéncia immediata o de catastròfa en li pròvas nuclearas, lo public prenguèt una actitud desorientada cap a ela. Lis Estats Units enebiguèron li pròvas nuclearas solament en 1992 e après decènnis de negociacions.

« Nos portèt nos avisar longtemps que çò que podèm pas controtlar es çò que passa d’annadas e d’annadas mai tard », explica Bühler. « Es per aquò que se fa pas responsable de « Detlas consequéncias a cuert tèrme son facils de comprene, que passa l’an que ven e après … Podèm pas o controtlar ».

Advertisements

Laissar un commentari

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Cambiar )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Cambiar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Cambiar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Cambiar )

Connecting to %s